Ξεκινήστε από δύο μετρήσεις του σώματος: ύψος ιγνύας και μήκος μηρού. Μετά ελέγξτε επτά προδιαγραφές: εύρος ύψους τουλάχιστον 12 cm, ρυθμιζόμενο βάθος καθίσματος, οσφυϊκή με ρύθμιση ύψους, μπράτσα τουλάχιστον 2D, μηχανισμό synchro με αντίσταση και κλείδωμα, όριο βάρους από 120 kg και εγγύηση από 5 έτη. Το EN 1335 δεν μετρά άνεση.
1. Ξεκινήστε από το σώμα σας, όχι από την καρέκλα
Πριν ανοίξετε κατάλογο, μετρήστε δύο νούμερα με μετροταινία:
- Ύψος ιγνύας: καθίστε με τα πέλματα στο πάτωμα και μετρήστε από το πάτωμα μέχρι την πίσω πλευρά του γονάτου. Το ύψος καθίσματος που χρειάζεστε είναι περίπου εκεί (με παπούτσια).
- Μήκος μηρού: από το πίσω μέρος της λεκάνης μέχρι την πίσω πλευρά του γονάτου. Το βάθος του καθίσματος πρέπει να είναι μικρότερο, ώστε να μένει ένα κενό μπροστά από το γόνατο. Η βρετανική HSE αναφέρει κενό περίπου 2–3 cm.
Συγκρίνετε αυτά τα δύο νούμερα με το εύρος ύψους και το βάθος καθίσματος στον πίνακα προδιαγραφών κάθε καρέκλας. Αν είστε κάτω από 1,60 m ή πάνω από 1,90 m, αυτό είναι το πιο σημαντικό βήμα του οδηγού. Ο υπολογιστής ύψους καρέκλας και γραφείου δίνει μια πρώτη εκτίμηση από το ύψος σας, και υπάρχουν ξεχωριστοί οδηγοί για ψηλούς και για βαρύτερους χρήστες.
2. Οι επτά προδιαγραφές που κοιτάμε
| Προδιαγραφή | Τι να ψάξετε | Γιατί |
|---|---|---|
| Εύρος ύψους | ≥ 12 cm | Καλύπτει περισσότερα σώματα και γραφεία. Το μέσο εύρος στη λίστα μας είναι περίπου 11–13 cm. |
| Βάθος καθίσματος | Ρυθμιζόμενο (slider) | Το πιο συχνό πρόβλημα εφαρμογής: η μπροστινή άκρη πιέζει πίσω από το γόνατο. |
| Οσφυϊκή | Ρύθμιση ύψους, ιδανικά και βάθους | Η καμπύλη της μέσης δεν είναι στο ίδιο ύψος σε όλους. |
| Μπράτσα | Τουλάχιστον 2D (ύψος + πλάτος) | Σταθερά μπράτσα συχνά χτυπούν στο γραφείο και σας κρατούν μακριά του. |
| Μηχανισμός | Synchro με ρύθμιση αντίστασης και κλείδωμα | Η πλάτη πρέπει να σας ακολουθεί όταν γέρνετε, όχι να σας σπρώχνει ή να «πέφτει». |
| Μέγιστο βάρος | ≥ 120 kg | Δείχνει το περιθώριο αντοχής. Πολλές οικονομικές καρέκλες σταματούν στα 110 kg. |
| Εγγύηση | ≥ 5 έτη | Ο κατασκευαστής βάζει τα χρήματά του εκεί που πιστεύει στην αντοχή. |
Τι σημαίνει κάθε όρος εξηγείται στο γλωσσάρι και, ανά εξάρτημα, στον οδηγό από τι αποτελείται μια καρέκλα γραφείου. Αυτές οι επτά γραμμές είναι και η βάση του Βαθμού προδιαγραφών που δίνουμε σε κάθε καρέκλα.
3. Πιστοποιήσεις: τι αποδεικνύουν και τι όχι
EN 1335 (Ευρώπη) και ANSI/BIFMA X5.1 (ΗΠΑ) είναι τα πρότυπα για καρέκλες γραφείου. Ελέγχουν διαστάσεις, ευστάθεια και αντοχή σε επαναλαμβανόμενη χρήση. Δεν μετρούν πόσο άνετη θα σας φανεί η καρέκλα.
Σήματα όπως BIFMA LEVEL, GREENGUARD, Blauer Engel ή Quality Office αφορούν περιβαλλοντικά κριτήρια, εκπομπές ή ποιότητα. Είναι χρήσιμα για εταιρικές προμήθειες με κριτήρια βιωσιμότητας. Αναλυτικά: τι σημαίνει το EN 1335 και το BIFMA.
Προσοχή στη διατύπωση. Το «σχεδιασμένη σύμφωνα με» δεν είναι το ίδιο με το «πιστοποιημένη από τρίτο φορέα». Στους πίνακές μας γράφουμε μόνο ό,τι δηλώνει ο ίδιος ο κατασκευαστής ή το κατάστημα.
4. Πέντε ερωτήσεις πριν πληρώσετε
- Πόσες ώρες την ημέρα θα κάθεστε; Αν σας ενοχλεί η μέση, δείτε πρώτα τι μπορεί να κάνει μια καρέκλα για τη μέση. Κάτω από 2 ώρες, σχεδόν κάθε σταθερή καρέκλα αρκεί. Πάνω από 6 ώρες, οι ρυθμίσεις μετράνε. Δείτε καρέκλα για πολλές ώρες.
- Το γραφείο σας έχει σταθερό ύψος; Συνήθως 72–75 cm. Αν είστε κοντός, θα χρειαστείτε ψηλότερο κάθισμα και υποπόδιο. Αν είστε ψηλός, ελέγξτε το μέγιστο ύψος καθίσματος.
- Γέρνετε πίσω ή κάθεστε όρθιοι; Αν γέρνετε, μετράει ο μηχανισμός και το κλείδωμα. Αν κάθεστε όρθιοι, μετράει η πρόσθια κλίση και το βάθος καθίσματος.
- Θα τη χρησιμοποιούν πολλά άτομα; Σε κοινόχρηστες θέσεις προτιμήστε καρέκλες που ρυθμίζονται γρήγορα ή αυτόματα, όπως η Herman Miller Setu ή η Interstuhl PUREis3.
- Τι πάτωμα έχετε; Σε ξύλο και πλακάκι ζητήστε μαλακές ρόδες. Σε μοκέτα, σκληρές. Στις περισσότερες καρέκλες αλλάζουν με λίγα ευρώ.
5. Ανά προϋπολογισμό
- Κάτω από €300: εδώ ψάχνετε πιστοποίηση EN 1335, ρυθμιζόμενη οσφυϊκή και βάθος καθίσματος. Συχνά θυσιάζετε εγγύηση και μέγιστο βάρος.
- €300–800: εδώ οι περισσότερες καρέκλες έχουν εγγύηση 10–12 ετών και οι μηχανισμοί με σωστή ρύθμιση αντίστασης.
- Premium €800+: πολλά μεγέθη, ανάρτηση αντί για αφρό, εκτενείς επιλογές διαμόρφωσης.
Αν θέλετε πρόταση με βάση το ύψος, το βάρος και τον προϋπολογισμό σας, δοκιμάστε το εργαλείο εύρεσης καρέκλας. Για να φιλτράρετε μόνοι σας, το εργαλείο σύγκρισης. Πριν αγοράσετε, ελέγξτε και τι καλύπτει η εγγύηση. Το ίδιο μοντέλο μπορεί να έχει άλλους όρους παράδοσης, επιστροφής και δόσεων ανά κατάστημα: δείτε πού να αγοράσετε καρέκλα γραφείου, με 11 καταστήματα σε έναν πίνακα.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσα χρήματα αξίζει να δώσω για καρέκλα γραφείου;
Εξαρτάται από τις ώρες χρήσης. Για λίγες ώρες την εβδομάδα αρκεί μια πιστοποιημένη καρέκλα κάτω από €300. Για 6–8 ώρες καθημερινά, η διαφορά στις καρέκλες €300–800 είναι κυρίως οι ρυθμίσεις, η εγγύηση και η αντοχή του μηχανισμού. Πάνω από €800 πληρώνετε συνήθως επιπλέον μεγέθη, υλικά ανάρτησης και εγγύηση 12 ετών.
Τι σημαίνει EN 1335;
Είναι το ευρωπαϊκό πρότυπο για καρέκλες γραφείου. Το EN 1335-1 ορίζει διαστάσεις και εύρη ρύθμισης και το EN 1335-2 απαιτήσεις ασφάλειας και αντοχής. Αν μια καρέκλα δηλώνει συμμόρφωση, έχει τουλάχιστον τα βασικά εύρη ρύθμισης που ορίζει το πρότυπο.
Mesh ή αφρώδες κάθισμα;
Το mesh αερίζεται καλύτερα και δεν «κάθεται» με τα χρόνια όπως ο αφρός. Ο αφρός δίνει πιο μαλακή αίσθηση και ομοιόμορφη στήριξη. Δείτε τον αναλυτικό οδηγό για mesh, ύφασμα και δέρμα.
Χρειάζομαι προσκέφαλο;
Μόνο αν γέρνετε συχνά πίσω για να διαβάσετε ή να μιλήσετε στο τηλέφωνο. Σε όρθια στάση γραφής το κεφάλι δεν ακουμπά στο προσκέφαλο. Γι’ αυτό στον κανόνα μας το προσκέφαλο έχει μόνο 3 από τους 100 πόντους.
Πηγές
- HSE (UK), Working safely with display screen equipment — good posture: https://www.hse.gov.uk/msd/dse/good-posture.htm
- OSHA (ΗΠΑ), Computer Workstations eTool — Chairs: https://www.osha.gov/etools/computer-workstations/components/chairs
- Οδηγία 90/270/ΕΟΚ για την εργασία με οθόνες οπτικής απεικόνισης (στην Ελλάδα: Π.Δ. 398/1994): https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/1990/270/oj